Als jongere wonende op het platteland, heb ik deze vraag vaak gekregen. Bijvoorbeeld wanneer ik Kinderpostzegels ging verkopen en bij de bewoners in de buurt op de deur klopte. Aan de hand van je vader en je familienaam weten mensen wie je bent, maar draag je ook de reputatie van jouw familie met je mee.

Langs de Dedemsvaart vestigden zich families die er van oorsprong niet woonden. Ze kwamen uit andere delen van Overijssel, Drenthe, Friesland, maar ook Holland. Veel van de turfarbeiders en ook enkele ambachtslieden kwamen vanuit Duitsland naar de Dedemsvaart. Ook Duitse joden vestigden zich langs de Dedemsvaart. Qua religie waren de meeste mensen ofwel hervormd, katholiek of gereformeerd. Naast al deze nieuwkomers, waren er ook families die al langer aan de rand van de Dedemsvaart woonden. Hebben zij geprofiteerd van het kanaal? Hoe keken zij naar alles wat er in hun achtertuin gebeurde?

Behalve families die er zijn gebleven, zijn ook diverse families na een tijdje weer weggegaan. Turfarbeiders en verveners vertrokken naar andere veengebieden. Zonen vertrokken naar het buitenland om daar verder te boeren of een nieuw leven te beginnen. En wie kon of wilde leren, moest ook vaak vertrekken uit zijn of haar geboortedorp. Voor sommigen was Dedemsvaart een experiment, voor anderen een tijdelijk verblijf, maar gelukkig voor velen ook een nieuwe permanente woonplaats.

Net als in elke andere samenleving was er langs de Dedemsvaart ook sprake van verschillende rangen en klassen. Dit leidde soms tot conflicten tussen bewoners. Denk aan de diverse stakingen en oproeren van turfarbeiders over hun salaris en werkomstandigheden. Ik ben ook benieuwd tot in hoeverre de families uit Holland met die uit Drenthe, Groningen en Duitsland vermengden. Wie zat er in de gemeenteraad of werd kerkmeester? En hoe was de relatie tussen de verschillende dorpen?

Vele historici geven aan dat in de 19de eeuw de burger opkwam en de status en macht van de oude adel verminderde. Is dat ook te zien in de Dedemsvaart?

Foto van familie Minke uit 1879 – J.G. Minke komt rond 1830 vanuit Duitsland naar Nederland en werd succesvol als veenbaas en vervener. Op deze foto is zoon Martin Minke met gezin te zien. De geschiedenis van deze familie kun je hier lezen.
Bron: Beeldbank Historische vereniging Avereest

Rooie Kobus was een bekend figuur in Slagharen e.o. rond 1910. Bij zijn overlijden in 1926 verscheen zijn levensverhaal in de krant, een leven vol armoede. Dat artikel kun je hier lezen.
Bron: Beeldbank Historische Projecten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *